Onderzoek

Verrassend veel onderzoek in Burgers’ Zoo!

In Burgers’ Zoo gebeurt verrassend veel wetenschappelijk onderzoek! Er vindt natuurlijk veel gedragsonderzoek plaats, maar ook genetisch onderzoek, onderzoek naar de biodiversiteit, welzijnsonderzoek, veterinair-medisch onderzoek en ga maar zo door. Sommige onderzoeken worden door studenten en wetenschappers uit allerlei landen gedaan. Andere onderzoeken voeren we zelf uit. Dat doet ons biologenteam en de dierenarts. Bij gedragsonderzoek aan dier en mens krijgen we ook veel steun door ons eigen Citizen Science team. Deze vrijwilligers verzamelen en verwerken op ons verzoek enorm veel data.

Onderzoek doen vormt één van de hoofddoelen van ons park. We zien het als onze missie om (gedrags)onderzoek te faciliteren en initiëren om zo de kennis over dieren en hun natuurlijke omgeving te vergroten. Soms zijn onze biologen geïnteresseerd in de antwoorden op zeer specifieke vragen, waarbij de onderzoeksresultaten worden gebruikt om toekomstige beslissingen te nemen of leefomstandigheden verder te verbeteren voor de dieren. Bij andere diersoorten is in de literatuur nog niet veel bekend over bepaald gedrag en wordt hier gericht onderzoek naar gedaan. En in veel gevallen vervult Burgers’ Zoo een voortrekkersrol en is de informatie die wordt verzameld van wetenschappelijk belang om te delen met collega-dierenparken en aquaria. Niet alleen binnen ons park zetten we ons in voor onderzoek, maar ook daarbuiten.

Bescherming van dieren in het wild

Bij het onderzoek wat Burgers' Zoo uitvoert ligt de klemtoon op onderzoek dat de bescherming van diersoorten in het wild kunnen bevorderen, in lijn met het beleid van de Europese dierentuinvereniging EAZA. Zo is er in Burgers’ Ocean veel wetenschappelijk onderzoek verricht: er zijn tot op heden 21 wetenschappelijke artikelen verschenen, zeven hoofdstukken in ‘peer review’ boeken en zelfs een dik boek over hoe je bedreigde koralen het best kunt houden en kweken (‘Coral husbandry’). Er zaten bijvoorbeeld publicaties bij naar aanleiding van visoperaties; op dit gebied is nog steeds heel weinig literatuur te vinden, en elk klein beetje kan helpen.

Toegepast onderzoek

Bij toegepast onderzoek proberen onderzoekers het antwoord te vinden op een bepaalde probleem- of vraagstelling die direct met de huisvesting en verzorging in de betreffende dierentuin te maken heeft. Hier valt bijvoorbeeld te denken aan “Hoe slaat een bepaald verrijkingsprogramma aan?” of “Hoe maakt een bepaalde diersoort gebruik van zijn verblijf?” of ook “Hoe verandert het sociale gedrag van een diersoort in een nieuw verblijf?”. Dit onderzoek is praktisch van aard en belangrijk voor huisvesting en collectiebeheer in de dierentuinwereld.

Algemeen onderzoek

Algemeen onderzoek wordt uitgevoerd om kennis te verzamelen die ook voor de in het wild levende diersoortgenoten geldt. Algemeen onderzoek naar dierentuindieren helpt vaak om aan de kennis te komen die in het wild niet of moeilijk te verkrijgen is, zoals draagtijden, bewegingspatronen en ontwikkeling van de jongen. Algemeen onderzoek helpt het gedrag van dieren in het wild beter te begrijpen zodat deze diersoorten in het wild beter beschermd kunnen worden.

Ook onderzoek naar mensen

De dierentuin is ook een uitstekende plek om mensen te onderzoeken! Educatie is een belangrijke doelstelling voor dierentuinen, en we willen natuurlijk wel graag weten of de inspanningen op het gebied van educatie vruchten dragen. Daarom observeren we ook wel eens welke informatiepanelen goed of slecht worden gelezen. En we houden na rondleidingen enquêtes over wat de bezoekers geleerd hebben. In het voorjaar 2021 heeft hier ook een groot onderzoek plaats gevonden naar hoe de bezoekers aankijken tegen de mens-dier-relatie.

Wetenschappers faciliteren

Naast dat Burgers' Zoo zelf onderzoek uitvoert, faciliteren we onderzoek en ondersteunen wetenschappers bij de uitvoering van hun taken. Beroemd is het decennialange onderzoek aan de chimpanseekolonie, onder de hoede van professor emeritus Jan van Hooff, de oom van de huidige directeur. Eén van de onderzoekers die wereldberoemd werd met zijn bevindingen over de Arnhemse chimpansees, is Frans de Waal. Hij beschreef wereldwijd het eerst het fenomeen van verzoening na conflicten bij apen!

Recente voorbeelden voor onderzoek uitgevoerd in Burgers’ Zoo:

Wenkgedrag van wenkkrabben onder verschillende omstandigheden
Broedsysteem van roelroels: monogaam of niet?
Sociale samenhoud en dominantie in een groep vrijgezellen ringstaartmaki’s
Herkenning in een spiegel en zelfgericht gedrag bij chimpansees en gorilla’s
Nutriëntencyclus in het koraalrif van Burgers’ Ocean
Circadiaan ritme bij aardvarkens
De mierenfauna in Bush, Desert en Mangrove

Stichting Lucie Burgers

Ook buiten ons park stimuleren we gedragsonderzoek naar dieren. Hiertoe heeft Burgers' Zoo Stichting Lucie Burgers opgericht. Deze stichting verleent financiële ondersteuning aan onderzoeksprojecten om de kennis over het natuurlijk gedrag van dieren en over de ecologie te bevorderen. Met deze kennis kunnen de natuurgebieden waar deze diersoorten in leven beter en efficiënter beschermd worden en kunnen bedreigde diersoorten voor de toekomst behouden worden.

Stichting Lucie Burgers