Het tropisch koraalrif van de Ocean

Als we verder kijken naar de wijze waarop de Ocean is vormgegeven, dan valt allereerst op dat we ons echt tot het Indo-Pacifische gebied beperken. In veel publieksaquaria krijg je als het ware een reis aangeboden langs alle wereldzeeën. De wanden zijn bovendien niet van glas gemaakt, maar van acryl. Deze kunststof werpt zich veel minder als barrière op, waardoor je als bezoeker vaak het gevoel hebt dat je bijna zelf tussen de vissen zwemt. Maar we hebben nog wat andere handigheidjes toegepast die de beleving van de bezoeker verder versterken. Voordat het weidse panorama dankzij de enorme ruit van het haaienbassin de avontuurlijke gasten overrompelt, lopen zij niet geheel toevallig vlak daarvoor door één van de smallere en donkere delen van de Ocean, waar de koraalduivels en diverse koralen van dichtbij te bewonderen zijn. En bij de roggentunnel breken telkens opnieuw met water gevulde kantelbakjes het wateroppervlak, zodat de leidingen en lampen boven het tunnelbassin niet hinderlijk de magische beleving verbreken. Nergens zien bezoekers andere bezoekers door de aquaria heen: we hebben bij het ontwerp veel aandacht besteed aan de kijkrichting en de plaats waar het licht vandaag komt in de verschillende bassins. Tot slot horen bezoekers in de Ocean zachtjes het monotone geruis van de beademingsapparatuur van een duiker: hiermee voorkomen we meteen dat menselijke stemmen al te sterk gaan galmen.

Een ander punt dat opvalt, is dat de Ocean één groot geheel lijkt, alsof alle aquaria met elkaar in verbinding staan en je telkens verder afdaalt in deze wonderlijke wereld totdat je op een zeker moment weer aan de oppervlakte komt. In feite bestaat het aquarium echter uit twaalf afzonderlijke delen. Dat heeft verschillende redenen. Allereerst hebben diverse vissoorten koraal op het menu staan. Deze soorten kunnen we logischerwijze niet in het levend koraalrifbassin loslaten. Maar ook is het een soort bescherming: stel dat je een ziekte in één van je bassins zou hebben, dan heb je die niet direct in je volledige aquarium en heb je meer mogelijkheden om de ziekte snel en adequaat te bestrijden. Vanzelfsprekend zijn er ook vissen die andere vissen eten en die je dus graag gescheiden wilt houden van elkaar. Elk van de twaalf delen is uitgerust met een eigen filterinstallatie.

Om de Ocean goed te laten functioneren door constant voor de juiste waterkwaliteit, watersamenstelling, stroming, hoeveelheid licht en temperatuur te zorgen, is er heel veel techniek nodig. Zo zorgen filters en pompen voor de juiste waterkwaliteit en de gewenste stroming, LED-lampen voor de benodigde hoeveelheid licht en maken we zelfs gebruik van een kunstmatige maan om de maancyclus na te bootsen en zo de geslachtelijke voortplanting van de koralen te stimuleren! Diverse abiotische factoren in het water (zoals stikstofverbindingen en fosfaten bijvoorbeeld) worden dagelijks, wekelijks of maandelijks gemeten. In een laboratorium achter de schermen wordt regelmatig onderzoek verricht of alles nog naar wens is. Ook de biologen en dierverzorgers van de Ocean moeten dus zeker aanleg voor techniek en scheikunde hebben!

De Ocean bevat in totaal acht miljoen liter water. Een belangrijk onderdeel hiervan is het tropisch koraalrifbassin van 750.000 liter. Dit is het grootste, levende koraalrifaquarium van Europa en in de wereld zijn alleen in Townsville (Australië) en San Francisco (USA) grotere levende koraalriffen in een publieksaquarium te vinden. Het tropisch koraalrif kenmerkt zich door een enorme soortenrijkdom: elk organisme heeft zijn eigen rol in het ecosysteem van het koraalrif. Het rif is bovendien constant in ontwikkeling: getuige alleen al de grote hoeveelheden koraalkolonies die we elk jaar uit het rif oogsten en aan collega-aquaria schenken! Dit levende koraalrif komt heel dicht bij een echt ecosysteem.

Aan het oog van de gasten onttrokken, wordt er in de Ocean achter de schermen ook veel onderzoek verricht; met name aan het koraalrifbassin en de koralen zelf. Koraalriffen tellen immers helaas tot de bijzonder bedreigde ecosystemen. Daarom dragen we door middel van eigen onderzoek en onderzoeksprojecten met internationale partners graag ons steentje bij om kennis te vergaren die het beschermen van de kwetsbare koralen in het wild bevordert. Een andere focus op onderzoeksgebied vormen de kraakbeenvissen en daarbij vooral kwesties rondom de kweek, goede voeding en huisvesting en populatiemanagement.

Naast het levende koraalrif, waaraan jaren werk en toewijding zijn geïnvesteerd, is in Burgers’ Ocean ook met veel oog voor detail gewerkt aan kunstkoralen. Beide delen van de lagune zijn voorzien van deze kunstkoralen, waarbij goed is gekeken naar hoe koralen op natuurlijk wijze groeien; welke soorten boven en onder moeten. Juist die aandacht maakt het een bijna natuurlijke rifomgeving. Het resultaat is verbluffend te noemen en doet zelfs experts nog regelmatig even met de ogen knipperen bij het besef dat het geen echte koraalkolonies zijn die ze in dat deel van de Ocean ontdekken. De tocht door de Ocean voert door rotsachtige gangen, die het werk zijn van vakmensen die hun leven hebben gewijd aan het creëren van zo natuurlijk mogelijk vormgegeven rotspartijen. De nauwkeurigheid waarmee gewerkt is en de liefde voor detail geven de Ocean zijn zeer natuurgetrouwe sfeer.

Voor de bezoeker levert een ‘droge’ duik in de Ocean een aaneenschakeling op van telkens weer nieuwe doorkijkjes door het koraalrif vol kleurrijke ontdekkingen! Wanneer de gasten na het passeren van de uitgang van de Ocean vol enthousiasme nagenieten van hun avontuur en de pracht van alles wat ze onderweg gezien hebben, is een belangrijk deel van onze missie geslaagd! We hopen dat we een blijvende, positieve gedragsverandering kunnen bewerkstelligen ten opzichte van tropische koraalriffen en de noodzaak deze kwetsbare ecosystemen wereldwijd te beschermen en te behouden voor de toekomst.